Na vier dagen Bologna, stapten we op de trein richting Venetië. Een rit van amper twee uur, maar het voelde alsof we een andere wereld binnenreden. Weg met de rode bakstenen, hallo glinsterende kanalen en gondeliers die eruitzien alsof ze rechtstreeks uit een operascène zijn gestapt.
We verbleven op amper 200 meter van het San Marcoplein , dicht genoeg om de klokken van de basiliek te horen, maar ver genoeg om niet wakker te worden van elke selfie-stick die passeert. De stad was een schilderij dat tot leven kwam: de Basilica di San Marco, het Dogenpaleis, de Brug der Zuchten… en wij, als twee figuranten in een decor van marmer en mysterie.
Een hoogtepunt? De boottocht naar Murano en Burano. Murano, waar glasblazers vuur en finesse combineren alsof het kinderspel is. Burano, met zijn felgekleurde huisjes die eruitzien alsof een kind met een doos viltstiften los is gegaan. We aten er risotto met zeevruchten, terwijl een lokale kat ons streng in de gaten hield, vermoedelijk de onofficiële burgemeester van het eiland.
Venetië was druk, chaotisch, betoverend. We verdwaalden minstens vijf keer, maar dat hoort erbij. In Venetië is verdwalen geen fout, het is een feature.

Vier dagen Bologna, een stad die ons hart stal met haar charme, haar chaos en haar koffie. Tussen de arcades, de rode bakstenen en de studenten die espresso drinken alsof het een olympische sport is, dwaalden we van plein naar piazza. Elke hoek bracht iets nieuws: een straatmuzikant, een markt, een geur van versgebakken focaccia.
Een onverwachte parel was het MAMBO, het Museo d’Arte Moderna di Bologna. Een plek waar moderne kunst en Italiaanse flair samenkomen. We dwaalden er met veel plezier rond, tussen installaties die ons deden glimlachen, fronsen en soms gewoon even stilstaan.

Berlijn in november is als een film in slow motion: frisjes, een beetje mistig, maar voldiepgang. De herfst was op haar retour, de winter nog net niet gearriveerd. De lucht was grijs, de wind sneed zachtjes langs onze wangen, en de stad leek zich in zichzelf gekeerd te hebben, perfect voor wie houdt van sfeer en geschiedenis.

We logeerden vlakbij Alexanderplatz, waar de Fernsehturm statig boven de stad uittorent. De wereldklok draaide onverstoord verder, terwijl mensen haastig over het plein liepen, ingepakt in jassen en sjaals. De kou was voelbaar, maar niet onvriendelijk,  eerder uitnodigend om te bewegen, te ontdekken.

Via de brede boulevard Unter den Linden wandelden we richting de Brandenburger Tor. De lindebomen stonden kaal, hun takken als lijnen tegen de bleke hemel. Onderweg passeerden we statige gebouwen, ambassades, en boekwinkels met stoffige etalages. Het was rustig, bijna sereen. Aan de Brandenburger Tor namen we de tijd. Het monument blijft indrukwekkend, zelfs half ingepakt voor restauratiewerken. Daarna liepen we door naar de Reichstag, waar de glazen koepel glinsterde onder een waterige zon. We besloten niet naar binnen te gaan, maar genoten van het uitzicht en de sfeer rondom het gebouw.
Een van de meest aangrijpende momenten was ons bezoek aan het Holocaustmonument. De betonnen blokken, kil en stil, vormden een doolhof van herinnering. De kou leek hier dieper te snijden. Berlijn confronteert, zonder opsmuk, zonder filter.

Later trokken we naar Potsdamer Platz, waar moderne architectuur en geschiedenis elkaar kruisen. Het Sony Center, de glanzende gevels, en de brede pleinen gaven een totaal ander beeld van de stad: futuristisch, maar met een verleden dat nooit ver weg is.

We sloegen het Pergamonmuseum over, de rij was lang en de kou won het van onze nieuwsgierigheid. In plaats daarvan doken we een gezellige koffiebar in Prenzlauer Berg binnen, daar was het warm, de cappuccino romig, en de gesprekken zacht. Hier voelde Berlijn als een stad om in te wonen, niet alleen om te bezoeken.

Berlijn in november gaf ons geen zon, geen terrasjes, geen uitbundigheid. Maar ze gaf ons iets beters: ruimte om te denken, om te dwalen, om te voelen. De stad is rauw, eerlijk, en altijd in beweging. En juist in haar frisheid vonden we warmte.